Adarwäl

Jɔk Wikipedia
(Cï bɛn wel në AIDSic)
Kɛɛcthïn: äden, yiɔ̈ɔ̈p
Yuin thiith ee kïn ë riɛl ku mɛ̈tmɛ̈tëyic kekë kɔc cïï mayiel ë thök guiër atitguöp (HIV) ku adarwäl dɔm riɛɛl piɔ̈th. 
Kiɛ̈tëtuaany ke HIV

Adarwäl (AIDS) ee rekkït (syndrome në Dïŋlïth). Yeen ee rɔt jɔɔk tëwën cï kɔc wɔɔk në kɔ̈m yee cɔɔl mayiel (HIV). Mayiel ee guïër atitguɔ̈p riɔ̈ɔ̈k ago raan döŋ kecïn këgëlye. Lon ë guier atitguɔ̈p ee tiɛt ë guɔ̈p në tuɛnytuɛny. Raan cïï adarwäl dɔm acie rɔt gël në tuɛnytuɛny, ago guɔ̈pde rëër kepiɔl. Adarwäl ee rekkituaany, yeen akut ë kittuaany tɔ̈ në guɔ̈pic ëbɛ̈n.

Ye kɔc kadɛ̈ cï wɔɔk ë adarwäl? Acii mɛɛk an raan 33.3 tïmëtiim acï wɔɔk në adarwäl në runë 2009 në pinynhom ëbɛ̈n. Tuaany de HIV, akuɔ̈t nhom në Ruelpinyieectic. Raan thiedhatem buɔtic 60% aciëŋ në lɔ̈k kënë. Raan kiith ciwɔɔk në HIV akuckë lɔn cïkek wɔɔk në tuany kënë. Acïn ran nyicye, ye kɔc kaadɛ̈ ciëŋ kek HIV. Kɔcŋickäŋ acik gam an mɛnh ë raan tueeŋ cïï tuaany ë mayiel dɔm ee ran tɔ̈ në lɔ̈k Apirïka. Kënkënë acë rɔt jɔɔk wën cïï tuaany jääl tinë kuɛtkeagɔɔk ku lee tëne mɛth ë raan. Ayee lueel an tuaany ë mayiel acë mɛnhëraan ɣook në rin ci mɛnh ë raan riɛm da agɔɔk jak, ku cuet rïŋ da agɔɔk aya.

Yɔ̈pyɔ̈p (kaciyɔ̈ɔ̈p) cï looi në 2014 acë nyuɔɔth an mayiel acë rɔt jɔɔk në Kincatha në ruɔn 1920 ku dɛ̈kpiny apɛi. Kaci ye lac tɛkpiny ayee adërjöök ku yuɛth tuɔ̈m panakiim cinë ran tuaany toom ku jɔlyaa kɔc cath në gatɛ̈r.