Adolf Hitler

Jɔk Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Adolf Hitler cropped restored.jpg

Adolf Hitler (20 Pɛnëŋuan 1889-30 Pɛnëŋuan 1945) eeyee aŋiɛcwëlbääny de Germani ku eeyee bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi ku Bɛ̈nyluɔitueŋ de Germani jaal 1933 gutcï 1945. Keye bɛ̈nyriɛl, Hitler acë Tɔŋ Pinynhom de Röu gɔc në Yïrup, yenakë Hitler ku kuumëmiir Nadhi acë neek 19.3 tïmëtïm kɔcbaai ku maabuuth de tɔŋ, nɔŋic thuumëkuat de tëcit 5.5 tïmëtïm de Jeeu, Jiptheeth, ku akuut kɔ̈k. 28.7 tïmëtïm kɔcbaai ku apuruuk aacë thou në thoor apuruukic në Yïrup. Eeyee toŋrac dwe thuou në akekool de menheran.

Hitler acï dhiëëth në Authtriya ku acï muuk tëthiääk ke Linth [Linz]. Yen acë lɔ Germany në 1913 ku thoor tinë akutëriɛl Germani në Tɔŋ Tueeŋ Pinynhom. Yen acï kuaany ye bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi në 1921. Gool në 1924, Hitler acë yiook ke kuony taat në jool Gɛ̈mgɛ̈m de Berthailleth ku gueŋtueŋ pan-Germanithm, alei-themitithm ku alei-duotebaaiaben. Në 1932, akutguirmiir Nadhi eeyee akutguirmiir cï cueet ye dïtbëtɛɛm në Reichthtag [Ɣönëlööŋ] de Germani, ku Bɛ̈nymacbaai Paul von Hindenburg acë Hitler kuany keye Bɛ̈nyluɔitueŋ në 30 Pɛnëtök 1933. Kaamthiok thookde, Reichthtag acë Lööŋ Luɔimɛc de 1933 looi, cɔk Hitler ye benyriɛl de Germani.

Hitler ee yuic "lebenthraum" (launhom) tënɔŋ kɔc Germani në Pabak Yïrup. Yen acë teek de thɛɛŋ muknhom, ku në 1 Pɛnëdhoŋuan 1939, dɔɔm Poland, lepaat në Beritain ku Pranth ciɛɛl tɔŋ tënɔŋ Germani. Në Pɛnëdhetem 1941, Hitler acë thiooŋ në doom de Thobiet Yunion. Thöök de 1941, akutëtɔŋriil de Germani ku pamaac meriil Akthith de Yïrup acë tëdït ë Yïrup roocic kekë Parut Apirïka. Ŋot thookde, weet këc tiɛɛm kek Thobiet Yunion, ku Amatnhom Pawut acë lɔ tooŋ në baak dɔ, Germani acë gum nekajuɛc cinyetiam. Në niin thöök de tɔŋ, wäär Thɔ̈r de Berlin në 1945, Hitler acë dunhieerden thɛɛr Eva Beraun thiaak. Niin lik karou le në 30 Pɛnëŋuan 1945, kek karou acë rotnook kepɛɛc ku guupken acï cuony.